BIOS Nedir? BIOS Güncelleme Nasıl Yapılır?

BIOS (Basic Input Output System) Temel Giriş Çıkış Sistemi’nin kısaltmasıdır. BIOS’u bir bilgisayarın; donanım bileşenleri ile kullanıcılar arasında iletişimine izin veren ve veri aktarımını kolaylaştıran bir yazılım olarak düşünebiliriz.

BIOS Nedir?

BIOS, anakart üzerinde yer alan, bilgisayara önyükleme ve klavye kontrolü gibi temel işlevlerin nasıl gerçekleştirileceği konusunda talimat veren bir yazılımdır. Tüm modern bilgisayarların anakartları BIOS içerir.

Bir bilgisayar başlatıldığında çalışan ilk yazılım olan BIOS; sabit sürücü, disket sürücüsü, optik sürücü, CPU, bellek gibi bilgisayar donanımlarını tanımlamak ve yapılandırmak için kullanılır.

PC sistemlerinde BIOS erişimi ve yapılandırması herhangi bir işletim sisteminden bağımsızdır, çünkü BIOS anakart donanımının bir parçasıdır. Bir bilgisayarın Windows 10, Windows 8, Windows 7, Windows Vista, Windows XP, Linux, Unix çalıştırıyor olması veya hiç işletim sistemi olmaması önemli değildir – BIOS işletim sistemi ortamının dışında çalışır ve hiçbir şekilde işletim sistemine bağımlı değildir.

BIOS, bilgisayarınızın içindeki donanım bileşenlerinin çalışma şeklini doğrudan kontrol ettiği için düşük seviyeli bir yazılımdır. Kullanıcıların ve daha üst düzey yazılımların (tarayıcılar, medya oynatıcıları veya ofis paketleri gibi programlar işletim sistemiyle etkileşime girdikleri için üst düzey yazılım olarak adlandırılır) donanım bileşenlerinin ayarlarını yapılandırmasına ve ayrıca bu donanım parçalarından doğrudan bilgi almasına izin veren bir dizi hizmet sunar.

BIOS Ayarları Nasıl Yapılır?

PC kullanıcıları, bilgisayardaki bir yapılandırma ekranından sistemle ilgili BIOS ayarlamalarını yapabilir. Bu ekrandan kullanıcıların; başlatma sırasında sürücülerin erişim sırasını değiştirmeleri, bilgisayar bileşen sıcaklıklarını izlemeleri ve bir dizi özelliğin işlevselliğini kontrol etmelerine olanak tanır. Çoğu bilgisayar kullanıcısının bilgisayarlarında bu sistemlere erişmesine genellikle hiçbir zaman ihtiyaç duyulmaz, ancak basit hataların düzeltilmesi için zaman zaman bazı ayarlamalar yapılması gerekebilir.

Ne yaptığınızı bilmiyorsanız, BIOS’ta gelişmiş ayarları yapılandırmak kötü bir fikir olabilir. Donanım bileşenlerinde sınırlamalar bulunur ve desteklenen bir değerin üstüne veya altına gitmek sisteminizin önyüklenmesini ve doğru çalışmasını engelleyebilir.

Örneğin, işlemcinin desteklenen maksimum sınırdan daha yüksek bir frekansta çalışmasını istemek anında aşırı ısınmasına, bu da bilgisayarınızın sonsuz bir yeniden başlatma döngüsüne girmesine neden olabilir.

BIOS ayarlarını yalnızca sisteminizin kılavuzunu okuduktan sonra ve gerçekten gerekliyse değiştirmeniz önerilir. Ayrıca donanım parçalarının sınırlamalarını bildiğinizden de emin olmalısınız.

BIOS’un İşlevleri Nelerdir?

  • BIOS’un ana işlevlerinden biri, Açılış Sırasında Kendi Kendini Sınama (POST) için talimatlar vermektir. Bu kendi kendini sınama, bilgisayarın kendini başarıyla başlatmak için gereken tüm bellek, klavye ve diğer bileşenler gibi gerekli parçalara ve işlevlere sahip olmasını sağlar. Sınama sırasında hata algılanırsa, bilgisayar sorunu ortaya çıkaran bir kod verir. Hata kodları genellikle başlatma işleminden kısa bir süre sonra duyulan bir dizi bip sesi şeklinde sunulur.
  • BIOS’un en kritik görevi, bilgisayarınızın; güç düğmesine dokunmak gibi mekanik bir seviyeden, işletim sisteminizin logosunu ekranda göstermek gibi daha soyut bir seviyeye geçiş yapmasını sağlamaktır.
  • BIOS ayrıca, bilgisayara; işletim sistemini yüklemek için gereken sabit sürücüler ve bellek gibi bazı kritik bileşenlerle nasıl etkileşim kurabileceği hakkında temel bilgiler vermeyi de amaçlar.
  • Oyun bilgisayarlarında bulunanlar gibi daha gelişmiş anakartlardaki BIOS’lar; işlemci (CPU) saatlerini ve voltajlarını, RAM gecikmesini, PCI Express hızını ölçmek gibi görevler üstlenebilir.
  • BIOS’un ele alması gereken başka bir iş, sistem kapatıldığında yapılandırma ayarlarını saklamaktır. BIOS ayarları cihazdan güç kesildikten sonra bile kaydedilir ve kurtarılabilir.
  • BIOS; soğutucuları başlatmak, güç seviyelerini kontrol etmek, sistem donanımınızın sağlığını değerlendirmek için bazı hızlı testler yapmak, gerekli donanım bileşenleri için sürücüleri yüklemek ve ardından işletim sistemini önyüklemeye başlamak gibi fonksiyonlara da sahiptir. Bu işlemler sırasında herhangi bir arıza olursa, BIOS neyin yanlış olduğunu bildiren bir mesaj görüntüler.

BIOS Nasıl Açılır?

Windows 10’dan BIOS’a girmek için; Windows ayarlarını açıp Güncelleme ve Güvenlik > Kurtarma > Gelişmiş başlangıç > Şimdi yeniden başlat adımlarını izleyiniz: Bilgisayarınız yeniden başlatılırken karşınıza önyükleme menüsü gelecektir. Buradan Sorun giderme > UEFI Firmware Ayarları > Yeniden başlat‘a tıklayınız. Bilgisayarınız bir kez daha yeniden başlatılacak ve BIOS arayüzü görünecektir.

Bazı bilgisayarlardan BIOS’a girmek için F1, F2, F10, Delete, Esc ve Ctrl + Alt + Esc ya da Ctrl + Alt + Delete gibi tuş kombinasyonları kullanılabilir, ancak bunlar bilgisayarın markasına ve modeline göre değişmektedir.

BIOS Güncelleme Nasıl Yapılır?

BIOS’u güncellemeden önce bilgisayarınızda hangi sürümün çalıştığını kontrol etmelisiniz. Güncellemeleri yapılandırırken, anakart üreticisinin web sitesinden doğru dosyayı indirdiğinizden emin olun. Güncellemenin aniden iptali ya da elektrik kesintisi gibi durumlar anakartı örtebilir ve bilgisayarı kullanılamaz hale getirebilir.

Bu problemden kaçınmak için, BIOS yazılımını “geri yükleme kilidi” bölümünden, “kendi kendine güncellenen” şeklinde ayarlayabilirsiniz; böylece bir sorun çıkarsa kurtarma işlemi hasarı önleyecektir.

BIOS, tam güncellemenin uygulanıp uygulanmadığını kontrol edebilir. Desteklemiyorsa, bozuk sürümün üzerine yazmak için BIOS yedeklemesi geri yüklenebilir.

Özet

BIOS, cihaza bağlı donanımı kontrol etmek ve önyüklemekle sorumludur, böylece bilgisayar kontrolü işletim sistemine geçirir. Bir bilgisayar BIOS olmadan çalışamaz.

Varsayılan BIOS ayarları genellikle ev kullanıcılarının ihtiyaçları için uygundur ancak bilgisayarların en önemli bileşenlerinden biri olan BIOS’un nasıl kullanılacağını bilmek daha fazla esneklik ve performans avantajları sağlayabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bunlar da İlginizi Çekebilir
Devamı
Framework Nedir?
Programcıların iskeleti yeniden icat etmek yerine uygulamaları oluşturmaya odaklanmasını sağlayan en popüler frameworkler burada!