DNS Nedir? DNS Ayarları Nasıl Değiştirilir?

DNS Nedir? DNS Ayarları Nasıl Değiştirilir?

Ekim 2021’de Facebook’un 2008’den bu yana yaşadığı en uzun kapalı kalma süresine bir DNS hatasının neden olmasıyla birçok kişi ve işletme sahibi “DNS nedir?” sorusunu sormaya başladı.

Bugün, işletmelerin doğru kararlar alması belirli teknoloji bileşenlerini anlamalarını gerektirdiğinden gezegendeki en büyük çevrimiçi platformları bile çökertebilecek kadar önemli olan DNS’nin ne olduğunu ve neden önemli olduğunu açıklamaya çalışacağız.

DNS Nedir?

DNS Nedir?
DNS; alan adlarını IP adreslerine çevirmekten, DNS sunucuları sayesinde doğru alan adını ilgili IP adresiyle eşleştirmekten sorumludur.

DNS (Domain Name System), alan adlarını IP adreslerine dönüştürerek bilgisayarınızın ziyaret etmeye çalıştığınız web sitesi sunucusuyla iletişim kurmasını ve içeriği görüntülemesini sağlayan sistemdir.

Tüm internetin çalışma sisteminin kritik bileşenlerinden biri olan DNS, verilerin ne kadar hızlı ve güvenli teslim edildiğini belirleyebilir.

DNS Nasıl Çalışır?

DNS Nasıl Çalışır?
DNS, internetin bel kemiğidir. DNS, alan adını doğru IP adresine çeviremezse, aradığınız web sitesine erişemezsiniz.

İnternete bağlı her bir cihaza atanan ve trafiği doğru cihazlar arasında yönlendirmeyi mümkün kılan IP (internet protokolü) adresleri internetin sokak adresleri gibidir. Bir web sitesini barındıran sunucunun IP adresini biliyorsanız, o web sitesini görüntülemek için IP adresini tarayıcınıza girmeniz yeterlidir çünkü her alan adının eşleştiği bir IP adresi vardır. Ancak pratikte kullanıcıların bu sayıları hatırlaması ve tarayıcılara yazması kolay olmadığından www.siteadı.com gibi alan adlarını kullanırız.

Hangi IP adresinin hangi alan adına bağlandığını takip etmek için DNS sistemini kullanırız. DNS sistemi, DNS kayıtlarını tutan DNS sunucularından oluşur. DNS kaydı, belirli bir alan adının belirli bir IP adresiyle eşleştiği bilgisini içeren dosyadır.

Tarayıcınıza bir alan adı girdiğinizde, alan adı DNS arama sürecinden geçer. Arama işlemi, web sitesi dosyalarının hangi IP adresinden kaynaklandığını bulmak için alan adını ilgili DNS kaydıyla karşılaştırır. DNS kaydı, hangi alan adının hangi IP adresini gösterdiğiyle ilgili bilgileri depolar. DNS kayıtları tüm dünyadaki farklı sunuculara dağıtılır.

Bu nedenle arama işlemi, sorguyu doğru ad sunucusuna yönlendirmek için tasarlanmıştır. Bu süreçte farklı türde sunucular içeren farklı aşamalar söz konusudur. NS (Name Server), web sunucularına benzer sunuculardır. Ancak, web siteleri veya web uygulamaları sunmak yerine DNS kayıtlarını depolayacak şekilde yapılandırılmışlardır. 

Her sunucunun görevi, doğru IP adresini bulma sürecini hızlandırmak için aramayı daraltmaktır.

Çoğu zaman, bir alan adı kaydettiğinizde, alan adı kayıt kuruluşunuz veya hosting sağlayıcınız web siteniz için DNS kaydını barındırır, domain kaydı sırasında otomatik olarak oluşturulan bu kayıt, arama işleminde, hosting sağlayıcınızın sunucusunun bulunmasını ve web sitenizle ilgili kayda erişmesini sağlar.

DNS kayıt türleri, DNS kayıt yönetimi ve DNS kayıt sorgulama gibi konularla için DNS Kayıt Yönetimi Nedir? adlı yazımıza göz atabilirsiniz.

Çok tercih edilmese de kayıtlarınızı özel bir ad sunucusunda barındırmak mümkündür. Mevcut kayıtları bir DNS ad sunucusundan diğerine taşımak da mümkündür. Ancak çoğu web sitesi sahibi için hosting sağlayıcısının varsayılan DNS sunucusuna güvenmek yeterlidir.

Çoğu kayıt en az iki sunucuda bulunur. Birincil sunucu herhangi bir nedenle çevrimdışıysa veya yanıt vermiyorsa, ikincil sunucu sorguyu karşılayabilir.

Özetle, dünya genelinde büyük bir sunucu ağı olarak tanımlayabileceğimiz DNS; alan adlarını IP adreslerine çevirmekten, DNS sunucuları sayesinde doğru alan adını ilgili IP adresiyle eşleştirmekten sorumludur.

DNS Neden Önemlidir?

DNS, internetin işleyişinin temel taşlarından biri olduğundan DNS’siz bir dünyada yaşamak, istediğimiz içeriğe erişmek için IP adreslerini ezberlememizi gerektirirdi.

Üstelik en sık ziyaret ettiğimiz web sitelerinin IP adreslerini ezberlemek de bir süre sonra işe yaramayabilirdi. Çünkü IP adreslerinin sahipleri onları değiştirmeye karar verdiğinde ezberlediğimiz IP adresi artık bizi istediğimiz içeriğe götüremezdi.

DNS kayıtları, sunucuları değiştirseniz bile alan adınızı korumanıza izin verir. Böylelikle alan adlarını değiştirmeden hosting sağlayıcınızı değiştirmek mümkün olmaktadır. Ancak, yeni bir sunucuya veya hosting şirketine geçiş yapıldığında, bu kayıtların güncellenmesi gerekir.

Neden DNS Değiştirilir?

Klavyedeki veya akıllı telefonlardaki birkaç tuşa basarak sonsuz sayıda internet hizmetine saniyeler içinde bağlanabilmemizi sağlayan DNS, internetin yalnızca kullanıcı dostu olmasını sağlamakla kalmaz, aynı zamanda istediğimiz içeriği hızlı ve verimli bir şekilde yükleyerek sorunsuz çalışmasını da sağlar.

Neden DNS Değiştirilir?

İnternet sağlayıcınız internet bağlantınızı ilk kurduğunda, sizin için varsayılan ağ ayarlarını da kurar. Bu varsayılan ağ ayarlarına, çevrimiçi bağlantınız için kritik olan DNS yapılandırması da dahildir.

Ancak çoğu internet sağlayıcısı için DNS’nizin güvenliği veya gizliliği çok büyük bir öncelik değildir; bu da sizi her tür güvenlik sorununa açık hale getirebilir. Dilerseniz DNS sahtekarlığı, DNS hijacking, DNS zehirlenmesi gibi isimlerle karşımıza çıkan DNS tabanlı tehditleri DNS Spoofing Nedir? adlı yazımızdan öğrenebilirsiniz.

Ayrıca internet sağlayıcınızın DNS sunucularını kullanmak, aramalar ve ziyaret ettiğiniz siteler gibi etkinliklerinizi izlemesine izin verdiğinden bazı gizlilik sorunlarını ortaya çıkarabilir. Dahası bazı DNS sistemlerinin yavaş ve verimsiz olması internet hızlarını düşürebilir. Bilgisayarınız IP adreslerini hızlı bir şekilde arayamıyorsa, taramayı ciddi şekilde yavaşlatır. Ancak yeni bir DNS sunucusu tercihinin nedenleri yalnızca hız ve güvenlik değildir. Birçok DNS sistemi, uygunsuz web sitelerini veya görmek istemediğiniz diğer siteleri engellemek için filtreleme de içerir.

Bilgisayarınızdaki varsayılan DNS ayarlarını değiştirmek, internet sağlayıcınızın sunduğundan daha güvenli bir ağ kullanmanıza olanak tanıyabilir, çevrimiçi gizliliğinizi, güvenliğinizi ve tarama hızınızı iyileştirebilir. Çocuklarınızın uygunsuz içerik görmesini engelleyebilir. Ayrıca, DNS’i değiştirmek, bir ülkede engellenen içeriğe erişmenin de çokça başvurulan bir yoludur.

Birçok teknoloji şirketi, bu tip durumlar için hızlı ve güvenli DNS sistemlerini halka açmaktadır. Bilgisayarınızın DNS sistem ayarlarını değiştirmek isterseniz aşağıda listelediğimiz üçüncü taraf sağlayıcılara göz atabilirsiniz.

Güncel DNS Sunucuları Nelerdir?

Güncel DNS Sunucuları Nelerdir?
DNS ayarlarını değiştirerek internet tarayıcılarına, e-posta sistemlerine ve diğer web uygulamalarına dilediğiniz DNS sunucularını kullanma talimatını vermiş olursunuz.

İnternet sağlayıcınız tarafından sağlanan varsayılan DNS sunucusunun dışında, aralarından seçim yapabileceğiniz çok sayıda ücretsiz alternatif DNS sunucuları söz konusudur. Örneğin Google, web’i daha hızlı ve daha güvenli hale getirme çabası olarak tanımladığı kendi DNS hizmetini 2009’dan beri ücretsiz sunmaktadır. Cloudflare ve OpenDNS de güvenli ve hızlı DNS hizmeti için en iyi alternatifler arasındadır.

İster masaüstü veya dizüstü bilgisayar, ister bir ağ yönlendiricisi veya bir dahili DNS sunucusu yapılandırıyor olun, IP adreslerini bahsettiğimiz seçeneklerden biri olarak ayarladığınızda; internet tarayıcılarına, e-posta sistemlerine ve diğer web uygulamalarına, söz konusu DNS sunucularını kullanma talimatını vermiş olursunuz.

Google

8.8.8.8
8.8.4.4

OpenDNS

208.67.222.222
208.67.220.220

Comodo

8.26.56.26
8.20.247.20

Cloudflare

1.1.1.1
1.0.0.1

Verisign

64.6.64.6
64.6.65.6

Level3

209.244.0.3
209.244.0.4

UltraDns

156.154.70.1
156.154.71.1

DynDNS

216.146.35.35
216.146.36.36

Yandex

77.88.8.8
77.88.8.1

Quad

9: 9.9.9.9
149.112.112.112

CleanBrowsing

185.228.168.9
185.228.169.9

AdGuard DNS

94.140.14.14
94.140.15.15

Gerçekte DNS ayarlarını değiştirmek söz konusu olduğunda, her DNS’in, gizlilik ve performans açısından kendine özgü avantajlara sahip olduğu unutulmamalıdır. Bu nedenle en uygun veya en iyi seçenekten bahsetmek zordur. DNS sunucusunu değiştirdikten sonra, en hızlı sunucuyu kullandığınızdan emin olmak isterseniz internet hız testi yapabilirsiniz.

iOS DNS Ayarları Nasıl Değiştirilir?

İnternet sağlayıcınızın DNS sunucularının veri sağlama hızı yeterli değilse DNS aramaları çok yavaş yapılacağından, Safari’de tarayıcı deneyiminiz yavaşlayabilir, bazı sitelere arama motorundan erişilemeyebilir veya bazı siteler düzgün açılmayabilir. iPhone’da / iPad’de varsayılan DNS sunucusu ayarlarını değiştirmek için:

  1. iPhone veya iPad ana ekranınızdan Ayarlar’ı açın.
  2. WI-FI’yi tuşlayın.
  3. iOS cihazlarınızdaki mevcut ağlardan WI-FI ağlarınızı bulun.
  4. Sağ köşedeki “i” butonunu tıklayın.
  5. DNS bölümü ekranını görene kadar ekranı aşağı kaydırın ve DNS Metin kutusunun sağ tarafındaki numaraya dokunun.
  6. Alt ekranda klavye görünecektir, klavyeyi kullanarak yeni DNS sunucu adresini girebilirsiniz. Araya virgül koyarak ikincil DNS adresini ekleyebilirsiniz.

Android DNS Ayarları Nasıl Değiştirilir?

Çevrimiçi gizliliğinizi ve güvenliğinizi sağlama almak gibi nedenlerle Android cihazınızda DNS sunucusunu değiştirmek isterseniz:

  1. Ekranın üst kısmında (telefonunuza bağlı olarak bir veya iki kez aşağı kaydırın) dişli simgesine dokunarak Ayarlar’ı açın.
  2. Wi-Fi bağlantı listesini açın. Bağlı olduğunuz kablosuz ağ bağlantısına tıklayın veya telefona göre değişiklik gösterebileceğinden uzun süre basılı tutun.
  3. Karşınıza çıkan IP Ayarları bölümünden, Statik seçeneğini tıklayın, altta IP adresi sekmesi görünür olacaktır, buraya güncel DNS sunucularından istediğiniz DNS adresini girebilirsiniz.

MacOS DNS Ayarları Nasıl Değiştirilir?

Mac’te DNS sunucusunu değiştirmek için:

  1. Mac’inizin ekranının sol üst köşesindeki Apple simgesini tıklayın.
  2. Sistem Tercihleri ​​> Ağ’ı tıklayın. DNS sunucusunu değiştirmek istediğiniz bağlantıyı seçin. Solda ağ bağlantıları listelenir (Şu anda kullandığınız yeşil daireli).
  3. Bir bağlantı seçin ve İleri Düzey butonuna tıklayın.
  4. DNS sekmesini seçin ve artı işaretine tıklayın.
  5. Bir DNS adresi girin ve Tamam > Uygula’yı tıklayın.

Birincil ve ikincil DNS adresi girmek, Mac’inizin DNS sunucu listenizdeki ilk girişten herhangi bir yanıt alamadığında, bir sonrakini kullanması açısından işlevseldir. Herhangi bir girişi silmek için, DNS adreslerinizi sürükleyebilir veya DNS Sunucuları kutusunun altındaki eksi butonunu tıklayabilirsiniz.

Windows 11’de DNS Ayarları Nasıl Değiştirilir?

  1. Windows Ayarları’ndan (Win + ı), Ağ ve İnternet’i seçin.
  2. Gelişmiş Ağ Ayarları’nı seçin.
  3. Ağ bağdaştırıcıları seçeneği altında bulunan ağ bağdaştırıcısına tıklayın. Bir Ethernet bağlantısı kullanıyorsanız, ethernet’i seçin. Eğer Wi-Fi üzerinden internet kullanıyorsanız Wi-Fi’yi seçin.
  4. Ek Özellikleri Görüntüle’ye tıklayın.
  5. DNS sunucu atamasının önündeki “Düzenle” butonuna tıklayın.
  6. DNS Ayarlarını Düzenle’nin altındaki El ile’ye tıklayın ve IPv4 veya IPv6 ayarını seçin.
  7. IPv4’ü seçtikten sonra Tercih Edilen DNS ve Alternatif DNS bölümlerine yeni adresleri girip “Kaydet” seçeneğine tıklayın.

Windows 10 DNS Ayarları Nasıl Değiştirilir? ?

Windows 10'da DNS Ayarları Nasıl Değiştirilir?

Windows 10’da DNS sunucunuzu değiştirmek için:

  1. Windows Başlat Menüsünü açın. Bunu, ekranınızın sol alt köşesindeki Windows logolu düğmeye tıklayarak yapabilirsiniz.
  2. Ayarlar (dişli şeklindeki simge)> Ağ ve İnternet > Bağdaştırıcı Ayarlarını Değiştir sekmesine tıklayın (Bu seçeneği görmüyorsanız sol kenar çubuğunda Durum’u tıklayın. Sol kenar çubuğunda Durum’u görmüyorsanız, Ayarlar penceresini genişletin veya pencereyi tam ekran yapın).
  3. Değiştirmek istediğiniz bağlantıya sağ tıklayın (WiFi / Ethernet) ve Özellikler > IPv4 (Bu seçeneği görmüyorsanız, seçimi yukarı ve aşağı kaydırmak için mouse’u kullanın.) > Özellikler‘i seçin.
  4. DNS sunucu adresini kullan‘ı seçin ve yeni bir DNS adresi girin. İkincil bir DNS sunucu adresi ekleyebilirsiniz.
  5. Son olarak, Tamam‘ı tıklayın.

Özet

Web trafiğinin doğru bir şekilde yönlendirilmesi için kritik öneme sahip olan DNS (Alan adı sistemi), bir web sitesinin alan adının hangi IP adresine karşılık geldiğinin kayıtlarını tutan, web sitelerine erişebilmemiz için alan adlarını IP adreslerine dönüştüren sisteme denir.

Güvenlik, ebeveyn denetimi ve filtreleme gibi amaçlara ek olarak, bazı DNS sunucularının diğerlerinden daha hızlı erişim süreleri sağlaması gibi nedenlerle, internet sağlayıcınızın varsayılan ağ ayarlarını değiştirmek mümkündür.

DNS Nedir? DNS Ayarları Nasıl Değiştirilir? sorusuyla açıklamaya çalıştığımız modern internetin bu kritik bileşenini, DNS konusunda yeni tehditlerin yükselişi nedeniyle şirketlerin siber güvenlik önlemleri çerçevesinde ele alması önerilmektedir.