FTP Nedir?

İnternetten müzik, e-kitap, film, oyun gibi dosya türleri indirdiyseniz ve bu dosyaları paylaşmak için bulut tabanlı hizmetleri kullandıysanız aslında farkında olmadan FTP ( File Transfer Protocol ) kullanmış olursunuz. Peki nedir FTP?

40 yılı aşkın süredir varlığını sektördeki yeni standartlara uyacak şekilde değiştiren ve “Dosya Aktarım Protokolü” anlamına gelen FTP, ağdaki bilgisayarların (istemci-sunucu) birbirleriyle iletişim kurmalarını sağlar.

FTP, internet ağındaki (TCP / IP) bilgisayarların, dosyaları birinden diğerine aktarmak için kullandığı bir dil yoludur.

Bilgisayar dosyalarının bir bilgisayar ağı üzerinden istemci ve sunucu arasında aktarılması için kullanılan standart bir ağ protokolü olan FTP, Windows’ta DOS ile, Linux ve MacOS’ta Terminal gibi bir komut satırı arabirimi ile kullanılabilir.

FTP ile her türlü dosyayı aktarmak mümkündür ve bazı durumlarda HTTP’den bile daha hızlıdır.

FTP Sunucusu Nedir?

FTP sunucusu yazılımının yüklü olduğu sıradan bir bilgisayar diyebileceğimiz FTP sunucusuyla, istemcilerin sunucudan dosya indirmesi ve yüklemesi mümkün olur.

Bu, çalışanlarınızın dosya paylaşabilmesini sağlayan şirketinizin yerel ağına bağlantı ile şirketinizde sakladığınız bir fiziksel sunucu şeklinde olabilir. Güvenlik riski oluştursa da FTP sunucusunu internete de bağlayabilirsiniz. Böylece çalışanlar sunucuda depolanan verilere istedikleri zaman herhangi bir konumdan erişebilir.

FTP İstemcisi Nedir?

FTP istemcisi, dosyaları bir FTP sunucusundan kolayca indirmenizi ya da bir FTP sunucusuna dosya yüklemenizi sağlayan bir yazılımdır.

Bir FTP istemcisini güvenli bir FTP sunucusunda oturum açmak, sunucunun dosya klasörü yapısına göz atmak, dosya yüklemek veya indirmek için kullanabilirsiniz.

İstemcinin, bilgisayarınız ve FTP sunucusu konumlarını açıkça görüntüleyen kullanıcı dostu bir arayüzü ve birden çok sunucuda birden çok oturum açma hesabını yönetmek için bir aracı vardır.

İstemci tüm FTP oturumlarınızı günlüğe kaydeder ve sunuculara bağlanırken etkin ve pasif FTP arasında seçim yapmanın bir yolunu sunar.

İstemci, sunucuda klasör ve dosya izinlerini ayarlamanıza ve “anonim” FTP’ye izin verir.

Farklı işletim sistemleri için çok sayıda FTP istemcisi bulunur. Birçoğu ücretsizdir, ancak belirli bir programda dosyaları otomatik olarak aktarma seçeneği gibi ekstra özelliklere sahip premium FTP istemcileri de mevcuttur.

FTP istemcinizi açtığınızda; Profil Adı (Web sitenize vereceğiniz ad), Ana Bilgisayar Adı veya Adresi (Sitenizin barındırıldığı sunucunun adı, hosting sağlayıcınızdan öğrenebilirsiniz) ve Kullanıcı Kimliği ve Parola (hosting hizmetine kaydolduğunuzda oluşturduğunuz kullanıcı adı ve parola ile aynıdır) şeklinde doldurmanız gereken kutular görürsünüz.

Her FTP istemcisinin arayüzünde tipik olarak iki ana panel bulunur:

  • Sol panel bilgisayarınızdaki dosyaları görüntüler.
  • Sağ panel, barındırma sunucusundaki dosyaları görüntüler.
  • Sol tarafta aktarmak istediğiniz dosyayı bulup ve dosyayı sağ tarafta görünmesi için çift tıklamanız gerekir.
  • Sunucudan bilgisayarınıza dosya taşımak da mümkündür.
  • Ayrıca dosyalarınızı görüntüleyebilir, yeniden adlandırabilir, silebilir ve taşıyabilirsiniz. Dosyalarınız için yeni klasörler oluşturabilirsiniz.

Bir FTP Oturumunun Çalışma Biçimi

Web üzerindeki herhangi bir sunucuya bağlandığınız gibi bir FTP oturumuyla da bir sunucuya bağlanılabilir. FTP ile dosya aktarmak için kullanıcı bir FTP istemci programı çalıştırır ve FTP sunucu yazılımı yüklü uzak bir bilgisayara bağlantı başlatır. Bağlantı kurulduktan sonra, istemci dosyaların kopyalarını göndermeyi ya da almayı seçebilir.

  1. Giriş

    Sunucuyla iletişim kurup bilgi alışverişi yapmadan önce; bir sunucu adresi, bir kullanıcı adı ve parola girmeniz gerekir. Komut satırı arabirimini kullanarak oturum açarken 20 ve 21 varsayılan bağlantı noktası numaralarıdır. Bir istek alındığında, sunucu bağlantıyı denetlemek için bu bağlantı noktasını kullanır ve dosya verilerini aktarmak için ayrı bir bağlantı noktası açar.

  2. Anonim FTP


    Çok sayıda sunucu, anonim olarak bağlanarak FTP üzerinden oturum açma ve dosya indirme olanağı sunar. Yani FTP sunucusuna erişmek için mevcut bir hesabınızın olması gerekmez.

    Ancak herhangi bir FTP hizmeti, gerçekte hiç bir zaman anonim değildir; IP adresiniz kaydedilir. Bu nedenle, yasa dışı veya telif hakkı yasaları kapsamında sayılan herhangi bir materyalin aktarılması yasaktır. İnternet sağlayıcınız tarafından kovuşturma, para cezası veya engellenme ile karşılaşabilirsiniz.

  3. Sunucu Günlükleri


    FTP istemcileri, istemci üzerinden aktarılan veya indirilen her dosyanın kaydını tutar. Geçmişteki tüm işlemleri görmek için sunucu günlüklerini kontrol edebilirsiniz. Bu günlükler, FTP işlevlerinin iç işleyişini öğrenmek için harika bir araçtır.

  4. Transfer Modları ve Otomatik Algılama


    FTP ile gönderdiğiniz dosya türlerine bağlı olarak iki tür aktarım modu vardır: ASCII ve Binary – İkili.

    ASCII (Bilgi Değişimi için Amerikan Standart Kodu) 128 karakter içeren 7 bitlik bir karakter kümesidir. HTML, .txt, PostScript dosyaları gibi metin tabanlı dosyalar ASCII dosyasıdır.

    İkili dosyalar tamamen farklı bir yapıya sahiptir ve farklı bir aktarım modu gerektirir. Ayrıca, görüntüleri, uygulamaları, .zip gibi algoritmik olarak oluşturulan paketleri ve daha fazlasını içeren farklı yapıda olan ve farklı aktarım türleri gerektiren ikili dosyalar bulunur.

    Çoğu FTP istemcisi, aktarım modunu dosyalara göre otomatik olarak algılar.

    FTP İstemcileri için olağan varsayılan aktarım modu ayarı ikilidir. Bunun nedeni, her iki dosya türünün ikili mod aracılığıyla gönderilmesinin daha kolay olmasıdır. Ancak, yalnızca metin tabanlı dosyalar gönderirken, ASCII modunu kullanmak çok daha hızlıdır. İkili dosya, ASCII aracılığıyla aktarılırsa, bozulur. Tek küçük istisna CGI betiklerinin ASCII aracılığıyla aktarılmasıdır, aksi takdirde çalışmazlar.

Aktarım Modlarına Göre Dosya Türleri

  • Hızlı ASCII aktarımı için güvenli olan dosyalar:

-Metin tabanlı dosyalar
-HTML dosyaları
-CGI betikleri

  • İkili modda aktarılması gerekenler:

-Görüntüler
-Uygulamalar
-.zip, .sit veya .tar paketleri
-.Doc, .xls, .fla, .swf gibi özel dosya biçimleri
-Tamamı metin karakterlerinden oluşmayan dosyalar

Tarayıcı ile FTP Kullanmak

FTP için tarayıcı kullanmak yeteri kadar işlevsellik sunamaz ve bir FTP istemcisinden çok daha büyük güvenlik riskine sahiptir.

İnternetin ilk günlerinde, dosya göndermek için bir FTP İstemcisi gerekiyordu ancak günümüzde, web tarayıcısı yükseltmeleri ile kullanıcılar dosyaları tarayıcı penceresi olmadan doğrudan FTP yoluyla indirebilir.

FTP Alternatifleri

BitTorrent gibi eşler arası (P2P) dosya paylaşım sistemleri, FTP teknolojisinin sunduğundan daha gelişmiş ve güvenli dosya paylaşımı formları sunar. Box ve Dropbox gibi modern bulut depolama sistemleri ile birlikte BitTorrent, dosya paylaşımı açısından FTP ihtiyacını büyük ölçüde ortadan kaldırmıştır ancak web geliştiricilerinin ve sunucu yöneticilerinin FTP’yi düzenli olarak kullanmaları gerekir.

Özet

FTP Nedir? sorusunu yanıtladığımız yazımızda aşağıdaki noktalara değindik:

  • Sitenizi oluşturmak ve dizinlerinize dosya yüklemek istediğinizde, güvenli ve toplu dosya aktarımları için FTP işinizi kolaylaştırır.
  • Teknik olarak anonim olsa da, FTP sizi tamamen gizlemez.
  • FTP kullanılırken yapılan en yaygın hata, metin modundayken ikili bir dosyayı (görüntü, program veya müzik dosyası gibi) aktarmaya çalışmaktır; bu, aktarılan dosyanın kullanılamaz hale gelmesine neden olur.
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bunlar da İlginizi Çekebilir
Devamı
Cache (Önbellek) Nedir?
Önbellek teknolojisi, web sitenizi hızlandırabilir mi? Cache neden önemli? Önbellek temizleme ve daha fazlası bu yazıda!