FTP Nedir?

İnternetten müzik, e-kitap, film, oyun gibi dosya türleri indirdiyseniz ve bu dosyaları paylaşmak için bulut tabanlı hizmetleri kullandıysanız aslında farkında olmadan FTP ( File Transfer Protocol ) kullanmış olursunuz. Peki nedir FTP?

40 yılı aşkın süredir varlığını sektördeki yeni standartlara uyacak şekilde değiştiren FTP, internet ağındaki (TCP / IP) bilgisayarların, dosyaları birinden diğerine aktarmak için kullandığı bir dil yoludur.

FTP ile her türlü dosyayı aktarmak mümkündür ve bazı durumlarda HTTP’den bile daha hızlıdır. FTP; bilgisayar dosyalarının bir bilgisayar ağı üzerinden istemci ve sunucu arasında aktarılması için kullanılan standart bir ağ protokolüdür. Windows’ta DOS ile, Linux ve MacOS’ta Terminal gibi bir komut satırı arabirimi ile kullanılabilir.

FTP Ne Amaçla Kullanılır?

“Dosya Aktarım Protokolü” anlamına gelen FTP, ağdaki bilgisayarların (istemci-sunucu) birbirleriyle iletişim kurmalarını sağlar.

FTP’nin iki modern kullanım alanı olarak eğitim ve sunucu dosyalarının şirket içi taşınmasından bahsedebiliriz: FTP, daha karmaşık sürümlere geçmeden önce yeni başlayanları internet protokolleriyle tanıştırmanın en iyi yollarından biridir. Güvenlikle ilgili endişeleri ortadan kaldırdığı için bir kuruluşa ait sunucu dosyalarının kapalı bir sistem içinde taşınması için de FTP tercih edilebilir.

FTP Sunucusu Nedir?

FTP sunucusu yazılımının yüklü olduğu sıradan bir bilgisayar diyebileceğimiz FTP sunucusuyla, istemcilerin sunucudan dosya indirmesi ve yüklemesi mümkün olur.

Bu, çalışanlarınızın dosya paylaşabilmesini sağlayan şirketinizin yerel ağına bağlantı ile şirketinizde sakladığınız bir fiziksel sunucu şeklinde olabilir. Güvenlik riski oluştursa da FTP sunucusunu internete de bağlayabilirsiniz. Böylece çalışanlar sunucuda depolanan verilere istedikleri zaman herhangi bir konumdan erişebilir.

FTP İstemcisi Nedir?

FTP istemcisi (programı), dosyaları bir FTP sunucusundan kolayca indirmenizi ya da bir FTP sunucusuna dosya yüklemenizi sağlayan bir yazılımdır.

Bir FTP istemcisini güvenli bir FTP sunucusunda oturum açmak, sunucunun dosya klasörü yapısına göz atmak, dosya yüklemek veya indirmek için kullanabilirsiniz.

İstemcinin, bilgisayarınız ve FTP sunucusu konumlarını açıkça görüntüleyen kullanıcı dostu bir arayüzü ve birden çok sunucuda birden çok oturum açma hesabını yönetmek için bir aracı vardır.

İstemci tüm FTP oturumlarınızı günlüğe kaydeder ve sunuculara bağlanırken etkin ve pasif FTP arasında seçim yapmanın bir yolunu sunar.

İstemci, sunucuda klasör ve dosya izinlerini ayarlamanıza ve “anonim” FTP’ye izin verir.

Farklı işletim sistemleri için çok sayıda FTP istemcisi bulunur. Birçoğu ücretsizdir ve aşağıda listelenmiştir, ancak belirli bir programda dosyaları otomatik olarak aktarma seçeneği gibi ekstra özelliklere sahip premium FTP istemcileri de mevcuttur.

FTP Bağlantısı Nasıl Sağlanır?

FTP bağlantısı için en popüler yöntem FTP programı (istemcisi) kullanmaktır. Tarayıcı ile FTP kullanmak da bir seçenektir ancak önerilmez.

FTP istemcinizi açtığınızda; Profil Adı (Web sitenize vereceğiniz ad), Ana Bilgisayar Adı veya Adresi (Sitenizin barındırıldığı sunucunun adı, hosting sağlayıcınızdan öğrenebilirsiniz) ve Kullanıcı Kimliği ve Parola (hosting hizmetine kaydolduğunuzda oluşturduğunuz kullanıcı adı ve parola ile aynıdır) şeklinde doldurmanız gereken kutular görürsünüz.

Her FTP istemcisinin arayüzünde tipik olarak iki ana panel bulunur:

  • Sol panel bilgisayarınızdaki dosyaları görüntüler.
  • Sağ panel, barındırma sunucusundaki dosyaları görüntüler.
  • Sol tarafta aktarmak istediğiniz dosyayı bulup ve dosyayı sağ tarafta görünmesi için çift tıklamanız gerekir.
  • Sunucudan bilgisayarınıza dosya taşımak da mümkündür.
  • Ayrıca dosyalarınızı görüntüleyebilir, yeniden adlandırabilir, silebilir ve taşıyabilirsiniz. Dosyalarınız için yeni klasörler oluşturabilirsiniz.

Bir FTP Oturumunun Çalışma Biçimi

Web üzerindeki herhangi bir sunucuya bağlandığınız gibi bir FTP oturumuyla da bir sunucuya bağlanılabilir. FTP ile dosya aktarmak için kullanıcı bir FTP istemci programı çalıştırır ve FTP sunucu yazılımı yüklü uzak bir bilgisayara bağlantı başlatır. Bağlantı kurulduktan sonra, istemci dosyaların kopyalarını göndermeyi ya da almayı seçebilir.

  1. Giriş

    Sunucuyla iletişim kurup bilgi alışverişi yapmadan önce; bir sunucu adresi, bir kullanıcı adı ve parola girmeniz gerekir. Komut satırı arabirimini kullanarak oturum açarken 20 ve 21 varsayılan bağlantı noktası numaralarıdır. Bir istek alındığında, sunucu bağlantıyı denetlemek için bu bağlantı noktasını kullanır ve dosya verilerini aktarmak için ayrı bir bağlantı noktası açar.

  2. Anonim FTP


    Çok sayıda sunucu, anonim olarak bağlanarak FTP üzerinden oturum açma ve dosya indirme olanağı sunar. Yani FTP sunucusuna erişmek için mevcut bir hesabınızın olması gerekmez.

    Ancak herhangi bir FTP hizmeti, gerçekte hiç bir zaman anonim değildir; IP adresiniz kaydedilir. Bu nedenle, yasa dışı veya telif hakkı yasaları kapsamında sayılan herhangi bir materyalin aktarılması yasaktır. İnternet sağlayıcınız tarafından kovuşturma, para cezası veya engellenme ile karşılaşabilirsiniz.

  3. Sunucu Günlükleri


    FTP istemcileri, istemci üzerinden aktarılan veya indirilen her dosyanın kaydını tutar. Geçmişteki tüm işlemleri görmek için sunucu günlüklerini kontrol edebilirsiniz. Bu günlükler, FTP işlevlerinin iç işleyişini öğrenmek için harika bir araçtır.

  4. Transfer Modları ve Otomatik Algılama


    FTP ile gönderdiğiniz dosya türlerine bağlı olarak iki tür aktarım modu vardır: ASCII ve Binary – İkili.

    ASCII (Bilgi Değişimi için Amerikan Standart Kodu) 128 karakter içeren 7 bitlik bir karakter kümesidir. HTML, .txt, PostScript dosyaları gibi metin tabanlı dosyalar ASCII dosyasıdır.

    İkili dosyalar tamamen farklı bir yapıya sahiptir ve farklı bir aktarım modu gerektirir. Ayrıca, görüntüleri, uygulamaları, .zip gibi algoritmik olarak oluşturulan paketleri ve daha fazlasını içeren farklı yapıda olan ve farklı aktarım türleri gerektiren ikili dosyalar bulunur.

    Çoğu FTP istemcisi, aktarım modunu dosyalara göre otomatik olarak algılar.

    FTP İstemcileri için olağan varsayılan aktarım modu ayarı ikilidir. Bunun nedeni, her iki dosya türünün ikili mod aracılığıyla gönderilmesinin daha kolay olmasıdır. Ancak, yalnızca metin tabanlı dosyalar gönderirken, ASCII modunu kullanmak çok daha hızlıdır. İkili dosya, ASCII aracılığıyla aktarılırsa, bozulur. Tek küçük istisna CGI betiklerinin ASCII aracılığıyla aktarılmasıdır, aksi takdirde çalışmazlar.

Web Üzerinden FTP Bağlantısı / Tarayıcı ile FTP Kullanmak

FTP için tarayıcı kullanmak yeteri kadar işlevsellik sunamaz ve bir FTP istemcisinden çok daha büyük güvenlik riskine sahiptir.

İnternetin ilk günlerinde, dosya göndermek için bir FTP İstemcisi gerekiyordu ancak günümüzde, web tarayıcısı yükseltmeleri ile kullanıcılar dosyaları tarayıcı penceresi olmadan doğrudan FTP programları yoluyla indirebilir.

FTP Hakkında Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Teknik olarak anonim olsa da, FTP sizi tamamen gizlemez.

  • Şifre olarak e-posta adresinizin istendiği ananymous Ftp’de, mail adresinizi eksiksiz yazmanız gerekir.

  • Aktarımını yapacağınız dosyanın adını tam yazdığınızdan emin olmak için Unix’te büyük küçük harf ayrımının olduğunu unutmayın.

  • Aktarım modlarına göre dosya türleri şu şekilde gruplanır: Hızlı ASCII aktarımı için güvenli olan dosyalar: metin tabanlı dosyalar, HTML dosyaları ve CGI betikleridir. İkili modda aktarılması gerekenler; görseller, uygulamalar, .zip, .sit veya .tar paketleri, .doc, .xls, .fla, .swf gibi özel dosya biçimleri ve tamamı metin karakterlerinden oluşmayan dosyalardır.

  • FTP kullanılırken yapılan en yaygın hata, metin modundayken ikili bir dosyayı (görüntü, program veya müzik dosyası gibi) aktarmaya çalışmaktır; bu, aktarılan dosyanın kullanılamaz hale gelmesine neden olur.

  • FTP trafiği şifreli değildir. Güvenli veri aktarımı için SCP veya SFTP kullanmanız önerilir.

  • Dosya aktarabilmek için, kaynak dosya üzerinde en azından okuma ve hedef sistemde yazma izninizin olması gerekir.

FTP Alternatifleri

BitTorrent, dosya paylaşımı açısından FTP ihtiyacını büyük ölçüde ortadan kaldırmıştır.

BitTorrent gibi dosya paylaşım sistemleri, FTP teknolojisinin sunduğundan daha gelişmiş ve güvenli dosya paylaşımı formları sunar. Box ve Dropbox gibi modern bulut depolama sistemleri ile birlikte BitTorrent, dosya paylaşımı açısından FTP ihtiyacını büyük ölçüde ortadan kaldırmıştır ancak web geliştiricilerinin ve sunucu yöneticilerinin FTP’yi düzenli olarak kullanmaları gerekir.

En İyi Ücretsiz FTP Programları

Hangi FTP programını tercih edeceğinize karar vermeden önce aşağıdaki özelliklere dikkat etmenizde fayda var:

  • Öncelikle, FTP istemcisinin işletim sisteminizde (Windows, Mac veya Linux gibi) çalışıp çalışmayacağını anlamanız gerekir. Ayrıca, işletim sisteminizin hangi sürümlerinin desteklendiğine de göz atmalısınız.
  • Dosyalarınızı bulmak için yer imi ve arama araçları bulunan, sürükle ve bırak işlevi olanlar daha kullanışlıdır.
  • Hangilerinin belirli sunucu türlerine bağlandığına dikkat edin. Bazıları Dropbox ve Google Drive gibi üçüncü taraf depolama sunucularına bağlanır.
  • İstemcinin FTP, SSL ve SSH gibi ihtiyacınız olan protokolleri desteklediğinden emin olun.
  • Hızlı dosya aktarımı tercih edeceğiniz program için bir zorunluluktur.
  • Yan yana dizin karşılaştırmaları sunanlar da verimli olacaktır.
  • Güvenlik en önemli önceliklerinizden biri olmalıdır.

FileZilla (Windows, Mac ve Linux)

FileZilla’yı indirmek ücretsiz, işleyişini anlamak kolaydır. FileZilla’nın modası geçmiş bir arayüzü olmasına rağmen, tüm kullanıcılar site dosyalarına bağlanabilir ve bunları bilgisayarda depolananların yanına yerleştirebilir. Ana menüde bulunan sekmeler arasında geçiş yaparak dosyalarda belirli öğeleri arayabilir ve ayarları yapılandırabilirsiniz.

FileZilla’yı Windows 7 gibi eski sürümler de dahil olmak üzere tüm İşletim Sistemleri için indirebilirsiniz.

FileZilla, farklı işletim sistemleri ve sürümler için çeşitli seçeneklere sahiptir.

FileZilla büyük dosyaları aktarabileceğiniz açık kaynaklı bir yazılımdır. Aktif FileZilla topluluğu sayesinde geliştiricilerle etkileşime girebilirsiniz, güncellemeler sıkıntısızdır. Destek belgeleri, geliştirme yardımı, SSS ve bir forumlar sayesinde aradığınız desteği kısa zamanda bulabilirsiniz.

FileZilla, ne tür bir cihaza sahip olduğunuzun gerçekten önemli olmadığı birkaç FTP istemcisinden biridir.


FileZilla; SFTP, FTPS ve FTP gibi çok çeşitli protokolleri destekler, Dünya’nın her yerinde birçok dilde kullanılabilir. Yerinizi kaydetmek ve dosyaların nerede olduğunu hatırlamak için yer imlerine sahiptir. Çoğu zaman 4GB’den daha büyük dosyaları destekler.

Cyberduck (Windows ve Mac)


Cyberduck Linux için destek sağlamaz ancak Mac ve Windows kullanıcıları için dosya aktarmanın oldukça basit ve hızlı bir yoludur.

Ücretsiz, açık kaynaklı bir yazılım olan Cyberduck’ın arayüzü, diğer FTP İstemcileri ile karşılaştırıldığında daha moderndir ve web sitenizi Google Drive ve Dropbox gibi harici depolama konumlarına bağlar.

Cyberduck’un avantajlarından biri, güvenlik için aktarımlarınız sırasında fazladan şifreleme ekleyen “cryptomator”dur. Cryptomator, tüm dosyalarınızın ve aktarımlarınızı ayrı ayrı şifreleyerek fazladan bir katman ekler.

Cyberduck; FTP ve SFTP gibi birden çok protokol üzerinden bağlanmanızı ve
Microsoft Azure, Google Drive ve Dropbox gibi popüler bulut depolama platformları için aktarım desteği sağlar.

Cyberduck’ın yer imi aracının geçmişi, içe aktarmaları, dosyaları ve daha fazlasını günlüğe kaydetme özellikleri vardır.Tüm belgelerinizde değişiklik yapmak için harici bir dosya düzenleyicisi kullanabilirsiniz. Bir URL oluşturucunun yardımıyla dosya paylaşmak da kolaydır.

Cyberduck’ın hızlı görünüm özelliğini kullanarak veya büyük klasör yapıları için sağlanan genel ana hatları kontrol ederek kolayca göz atabilirsiniz. Sürükle ve bırak modülüne sahiptir. Cyberduck, Keychain şifre koruyucusu ve Bonjour otomatik keşif platformu gibi çeşitli entegrasyonlar da sunmaktadır.

WinSCP (Windows)


WinSCP, yalnızca Windows bilgisayarlarda çalışan, 124 milyon kez indirilen ücretsiz bir dosya yöneticisi ve FTP istemcisidir. Aynı ekranda birden fazla oturumu mümkün kılar, böylece aynı anda daha fazla işi tamamlayabilirsiniz.

WinSCP; WebDAV, S3, SFTP, SCP, FTPS ve FTP kullanarak aktarımlara izin verir. Grafik kullanıcı arayüzü, çalışmanızı daha görsel ve kolay anlaşılır hale getirir. İstediğiniz metin düzenleyiciyi entegre edebilirsiniz. Görevler ve komut dosyaları kurallar oluşturularak otomatik hale getirilebilir.

WinSCP aracılığıyla gönderilen tüm dosyalar şifrelenir. WinSCP’i şirketiniz için kullanmayı planlıyorsanız veya bazı kişilerin bazı dosyalara veya işlevlere erişmesini istemiyorsanız yönetimsel kısıtlamalar getirebilirsiniz.

ForkLift (Mac)


ForkLift, birden çok dosya konumunu karşılaştırmak ve bunları ileri geri taşımak için çift bölmeli bir dosya yöneticisi ve aktarım istemcisidir. Amazon S3 ve Google Drive için uzaktan bağlantı ve aynı anda birden fazla sunucuya bağlanma gibi özelliklere sahiptir.

ForkLift, Dropbox dosyalarını sağ tıklamayla kopyalamanızı ve anında ForkLift dosyalarına bırakmanızı sağlar. Dropbox kullanarak tüm sık kullanılanlarınızı bilgisayarlar arasında senkronize edebilirsiniz. WebDAV, Amazon S3 ve Google Drive dahil olmak üzere çeşitli uzak bağlantılar mevcuttur ve ForkLift, SFTP ve FTP ile aktarımları destekler.

Yan yana karşılaştırma özelliği, her şeyi tek bir pencerede görmenizi ve dosyalar arası taşıma yapmanızı sağlar. Mac kullanıcılarının alışkın olduğu şıklıkta bir arayüze sahiptir.

ForkLift’in ücretsiz bir deneme sürümü mevcuttur. Temel yazılımı ücretli olsa da öğretmenler ve öğrenciler için eğitim indirimleri sunmaktadır.

Transmit (Mac)


Transmit, iletim dosyalarınızı yönetmek ve aynı anda birkaç sunucuya bağlamak için harika bir arayüze sahiptir. Box, Google Drive ve Backblaze gibi sık kullanılanlara bağlanırken, hepsini tek bir yerden yükleyebilir, yönetebilir ve indirebilirsiniz.

Transmit’in en avantajlı özelliği diğer FTP istemcilerine kıyasla önemli bir hız artışı sağlamasıdır. Ayrıca, dosyalarınızı hızlıca bulmak için mükemmel kısayollar sunar.

Transmit, dosyaları saniyeler içinde yüklemek ve senkronize etmek için bir sürükle – bırak sistemine sahiptir. Aynı anda birden çok sunucudaki dosyaları yönetebilirsiniz. Transmit, uzak sunucunuzda veya bilgisayarınızda bir sorun olduğunda, verilerinizi ayrı bir yerde güvenli bir şekilde kilitleyen bir “Panik Senkronizasyon” aracına da sahiptir.

FTP istemcilerinin çoğunda olduğu gibi, Transmit’in de test etmek için ücretsiz bir deneme versiyonu bulunur ancak ana yazılımı ücretlidir.

WS_FTP Professional


Ücretsiz olmamasına rağmen üst düzey güvenlik isteyen Windows kullanıcıları için önemli bir alternatif olarak WS_FTP’den de söz etmek istiyoruz. WS_FTP Professional; 40 milyondan fazla kullanıcısı olan, güçlü şifreleme, kolay özelleştirme ve gelişmiş yönetici araçları sunan premium bir FTP istemcisidir.

Dosya şifreleme, imza anahtarları, FIPS 140-2 onaylı şifreleme gibi güvenliğe dair artılarının yanı sıra, WS_FTP dosyalarınızı zarar görmekten korumak için her dosyayı belirli zamanlamalara göre yedekler. Bu yedekleri başka cihazlar veya USB sürücülerinde saklamak için sıkıştırabilirsiniz. Senkronizasyon da otomatik olarak yapılır, böylece bu dosyaları uzak sunuculara gönderebilir ve başka bir yerde kaybolmaları konusunda endişelenmezsiniz.

WS_FTP, dosyalarınızı doğrudan WS_FTP penceresinden sıkıştırmanızı sağlar. Bir aktarım gerçekleştiğinde size veya kuruluşunuzdaki diğer paydaşlara e-posta bildirimleri gönderir.

FTP Komutları

Genellikle, uzak bir sunucuya bağlanmak ve dosya indirmek ya da yüklemek için yukarıdakiler gibi FTP istemcisi / programı kullanılır çünkü terminal üzerinden dosyaları tek tek aktarmak zaman kaybıdır.Ancak, komutlar kullanarak FTP üzerinden dosya aktarmak isterseniz aşağıdaki ftp komutlarına göz atabilirsiniz:

Bağlantı için:ftp xxx.xxx.xx.xx (IP Adresi)
help veya ?mevcut tüm FTP komutlarını listeler.
lsuzak dizindeki tüm dosyaları ve dizinleri listeler.
mkdiruzak dizin içinde yeni bir dizin oluşturur.
deleteuzak dizindeki bir dosyayı kaldırır.
getuzak dizindeki bir dosyayı yerel makineye kopyalar.
mgetuzak dizinden yerel cihaza birden fazla dosya kopyalar.
cduzak cihazdaki dizini değiştirir.
lcdyerel cihazdaki dizini değiştirir.
pwdgeçerli çalışma dizinini uzak cihazda yazdırır.
rmdirgeçerli uzak dizindeki bir dizini kaldırır.
putyerel cihazdan FTP sunucusuna bir dosya yükler.
mputyerel cihazdan FTP sunucusuna birden çok dosya yükler.
quitFTP bağlantılarının tamamını sonlandırır.

Özet

FTP Nedir? sorusunu yanıtladığımız yazımızda, FTP sunucusu, FTP istemcisi, FTP oturumunun çalışma biçimi ve en iyi ücretsiz FTP programları gibi konulara değindik. FTP; site sahiplerine ve geliştiricilere dosyaları organize etme, özel bir ortamda düzenleme ve herhangi bir sorun olup olmadığını kontrol etme fırsatı verir. Özetle, sitenizi oluşturmak ve dizinlerinize dosya yüklemek istediğinizde, güvenli toplu dosya aktarımları için FTP kullanmanın işinizi kolaylaştıracağını söyleyebiliriz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bunlar da İlginizi Çekebilir
Devamı
Framework Nedir?
Programcıların iskeleti yeniden icat etmek yerine uygulamaları oluşturmaya odaklanmasını sağlayan en popüler frameworkler burada!
Devamı
SAR Değeri Nedir?
Sar değeri, bir cihazın maruz bırakabileceği maksimum radyasyon emilimini gösterir.