Proxy Nedir?

Proxy nedir? sorusunu web içeriğini filtrelemek, internet kısıtlamalarını aşmak ve internette gezinirken anonim görünmek gibi ihtiyaçları olanlar için yanıtladık:

Proxy’nin, Türkçe’si “birinin adına işlem yapmaya yetkili kişi” anlamına gelen “vekil”dir. Proxy sunucusu vekil benzeri bir rolü üstlenerek ziyaret ettiğiniz web siteleriyle kurduğunuz iletişimi sizin yerinize yapar.

Proxy sunucusu, hem internete hem de bilgisayarınıza bağlı başka bir bilgisayardır ve kendi IP adresine sahiptir. Proxy olmadan internette gezinmek için tarayıcınızı kullandığınızda, doğrudan ziyaret ettiğiniz web sitesine bağlanırsınız yani bilgisayarınız doğrudan web sunucularıyla iletişim kurar.

Proxy kullandığınızda; gönderdiğiniz web isteği, önce proxy sunucusuna gider. Proxy sunucusu sizin adınıza web isteğini yapar, web sunucusundan yanıtı toplar ve sayfayı tarayıcınızda görebilmeniz için web sayfası verilerini iletir.

Proxy sunucuları, kullanım durumunuza, gereksinimlerinize veya şirket ilkenize bağlı olarak değişen düzeylerde işlevsellik, güvenlik ve gizlilik sağlar.

Proxy Ne İşe Yarar?

  • Proxy sunucusu IP adresinizi değiştirebilir. Bu, hedef sunucunun orijinal isteği kimin yaptığını bilemeyeceği anlamına gelir, böylece proxy kişisel bilgilerinizin ve tarama geçmişinizin gizli kalmasına ve web sunucusunun dünyanın neresinde olduğunuzu tam olarak bilememesine neden olur.
  • Bir proxy sunucusu belirli web sayfalarına erişimi engelleyecek bir içerik filtresi olarak kullanılabilir. Çalışanların ve çocukların internet kullanımını kontrol etmek için de şirketler ve ebeveynler tarafından bu amaçla proxy kullanılır. Şirketler proxy sunucusunu belirli sitelere erişimi engelleyecek şekilde yapılandırabilir, çalışanların tüm web isteklerini izleyebilir ve kaydedebilir.

  • Şirketler, iyi bir proxy sunucusuyla daha iyi bir ağ performansı elde edebilir: Proxy sunucuları popüler web sitelerini önbelleğe alabilir. Önbelleğe alma, sık erişilen verilerin geçici olarak depolanmasını ifade eder, bu da tekrar erişimi kolaylaştırır, hızlandırır ve bant genişliği tasarrufu sağlayarak ağ performansını artırır.

  • Proxy’i, meraklı gözlerden etkinliklerinizi gizlemek için web isteklerinizi şifreleyecek şekilde yapılandırabilirsiniz. Bilinen kötü amaçlı yazılım sitelerinin proxy sunucusu üzerinden herhangi bir erişime sahip olmasını da önleyebilirsiniz. Bir ağdaki belirli bir cihaza erişmek isteyen bir bilgisayar korsanının, ağdaki tüm kullanıcılar proxynin IP adresinin arkasına gizlenmiş olacağından, erişimi çok daha zor olacaktır.
  • Şirketler proxy sunucularını Sanal Özel Ağ (VPN) ile eşleştirebilir, böylece uzak kullanıcıların internete her zaman şirket proxysi aracılığıyla erişmesi sağlanır. VPN kullanarak şirket, kullanıcılarının ihtiyaç duydukları e-posta, dahili veriler gibi kaynaklara erişip erişemediklerini denetleyebilir ve doğrulayabilir. Aynı zamanda kullanıcı için şirket verilerini korumak üzere güvenli bir bağlantı sağlanmış olur (Proxyler ve VPNler bir “aracı sunucu” yardımıyla internete bağlanmanızı sağlar ancak proxy trafiğinizi hedefine yönlendirirken, VPN cihazınız ile VPN sunucusu arasındaki tüm trafiği şifreler).
  • Proxy sunucuları, şirketler veya hükümetler tarafından getirilen içerik kısıtlamalarının kaldırılması için de kullanılabilir. Dünyadaki birçok hükümet internet erişimini kısıtladığında, proxy sunucuları o ülkelerin vatandaşları tarafından sansürsüz internet erişimi için kullanılabiliyor.
  • Bir tür ağ güvenlik sistemi olan güvenlik duvarı (Firewall), genellikle kötü amaçlı yazılımlardan korunma ve saldırılara karşı bir önlem olarak, ağlara istenmeyen erişimi engellemek amacıyla yapılandırılır. Güvenilir bir ağ ile internet arasındaki bir proxy sunucusu, gelen trafiği ağa ulaşmadan önce kesmek ve onaylamak ya da engellemek için tasarlanmış bir güvenlik duvarını barındırmak için mükemmel bir yer olarak kabul edilir.

Proxy Türleri

Saydam, anonim ve elit olarak adlandırılan Proxy türleri arasındaki temel fark, sağladıkları gizlilik derecesinden kaynaklanır yani ana kriter, belirli bilgilerin hariç tutulma seviyesidir:

Saydam Proxy

Genellikle içerik filtreleme veya önbelleğe alma amacıyla kullanılan saydam proxyler ile ek gizlilik veya güvenlik sağlanmaz. Web sunucuları gerçek IP adresinizi öğrenmiş olur ve bir proxy üzerinden bağlandığınızı anlayabilir. İşletmeler, halk kütüphaneleri ve okullar genellikle içerik filtrelemesi için saydam proxyleri kullanır.

Anonim Proxy

Anonim proxyler kimlik hırsızlığını önlemeye ve tarama alışkanlıklarınızı gizlemenize yardımcı olur çünkü IP adresinizi girdiğiniz web sitesine aktarmaz. Web siteleri gerçek adresiniz yerine sahte bir IP adresi görür. Ayrıca anonim proxyler size; bir web sitesinin bulunduğunuz yere göre hedeflenmiş reklamlar sunmasını engelleyebilir.

Saydam proxyler gibi, anonim proxyler de proxy kullandığınız gerçeğini gizlemez. Proxy kullanıcılarının erişimini reddeden sitelere anonim bir proxy kullanarak girmeniz söz konusu değildir.

Elit Proxy

En güvenli proxy türü olan elit proxyler ile web siteleri, proxy kullandığınızı algılayamaz. Elit proxyler; IP adresinizi periyodik olarak değiştirir ve proxy kullandığınızı gizler. Böylece trafiğin kime ait olduğunu izlemeyi oldukça zorlaştırır.

Proxy Sunucuların Artıları

  • Küçük çocuklarının internetin zararlı içeriklerinden korunmasını isteyen ebeveynler için, içerik filtreleme özelliği proxylerin sunduğu en önemli artılardandır.
  • IP adresinin, ziyaret edilen web siteleri tarafından görülmesini engeller.
  • Tercih edilen sitelerin önbelleğe alınmasını; daha hızlı yüklenmesini sağlar.
  • Engellenen içeriğe erişmek, ağdaki içerik bloklarından kurtulmak için kullanılabilir.
  • Birçok web tabanlı proxy ücretsizdir, ancak zaman zaman güvenlik veya performanslarını garanti edemeyebilirler.

Proxy Sunucuların Eksileri

  • Ücretsiz olanları için ani kesintiler söz konusu olabilir.
  • Önbellek proxyleri, önbelleğe alınan web siteleri için yükleme sürelerini iyileştirse de bazen bir proxy bağlantınızı yavaşlatabilir.
  • Proxyler IP adresinizi gizleyebilmesine ve güvenlik duvarlarını barındırabilmesine rağmen, trafiğinizi bir VPN gibi şifrelemez.
  • Proxyler uygulama bazında çalışır ve tüm cihazınızı kapsayacak bir proxy ayarlayamayabilirsiniz.

Proxy Ayarı Nasıl Yapılır?

İşyerlerinde olduğu gibi proxy içeren bir ağdaysanız, proxy sunucusunun adresini bilgisayarınızın ayarlarından kolaylıkla bulabilirsiniz. Bazı programları veya uygulamaları yapılandırırken bunu yapmanız gerekebilir, böylece bu programların proxynin IP adresini kullanmasını sağlamış olursunuz. Şimdi Windows, Macos ve Linux için proxy ayarlarının nasıl yapılacağına göz atalım:

Windows Proxy Ayarı Nasıl Yapılır?

Windows 10 için ekranın sol alt köşesindeki Windows menüsünü açıp Ayarlar’ı tıklayınız. Açılan Windows ayarları ekranında Ağ ve İnternet’i tıklayınız. Bilgisayarınızın proxy ayarlarını görüntülemek için sol kenar çubuğundan Ara Sunucu’yu (Proxy) seçin. Ayarların otomatik olarak algılanmasını istiyorsanız bu seçeneği ve “kurulum komut dosyası kullan” seçeneğini aktifleştiriniz. Sonrasında komut dosyası adresine proxy URL adresini yazıp kaydediniz. Manuel olarak bu işlemi yapmak istiyorsanız, “el ile ara sunucu kurulumu” seçeneğini aktifleştiriniz. Manuel olarak IP adresi ve bağlantı için kullanılacak olan bağlantı noktasını girip kaydediniz.

Macos Proxy Ayarı Nasıl Yapılır?

MacOS’ta proxy sunucu adresinizi bulmak için masaüstünüzün sol üst köşesindeki Apple simgesini tıklayarak Apple Menüsünü açınız. Ardından, Sistem Tercihleri’ni seçiniz. Network – Bağlantı menüsünde, kullandığınız ağ türünü seçiniz: Ethernet veya Wi-Fi. Ardından, İleri Düzey’i tıklayınız. Proxy’ler sekmesini açtığınızda bilgisayarınız internet’e bir proxy üzerinden bağlıysa, proxy adresinizi buradan Proxies menüsünde görebilirsiniz.

Proxy sunucularını otomatik olarak bulmak için Otomatik Proxy Bulma‘yı veya proxy otomatik konfigürasyon (PAC) dosyası kullanıyorsanız Otomatik Proxy Konfigürasyonu‘nu seçiniz. Otomatik Proxy Konfigürasyonu’nu seçerseniz, PAC dosyasının adresini URL alanına giriniz.

Proxy ayarlarınızı manuel olarak yapmak istiyorsanız; FTP Proxy gibi bir proxy sunucusu seçiniz, adresini ve kapı numarasını sağdaki alanlara yazınız. Proxy sunucusu bir parolayla korunuyorsa, “Proxy sunucu parola gerektiriyor” onay kutusunu seçiniz. Kullanıcı Adı ve Parola alanlarına hesap adınızı ve parolanızı giriniz.

Linux Proxy Ayarı Nasıl Yapılır?

Popüler bir Linux dağıtımı olan Ubuntu masaüstünde proxy ayarlarını yapılandırmak için; Ubuntu’da “Sistem Ayarları”nı açınız. Ağ (Network) > Ağ Proxy’si adımlarını takip ediniz. Açılır “Yöntem” (Method) listesinde “El ile” (manuel) seçeneğini işaretleyip proxy sunucusunun ana bilgisayar adını veya IP adresini ve bağlantı noktası numarasını giriniz. Uygula butonuna basınız.

Özet

Proxy nedir? Proxy Ne İşe Yarar? sorularını yanıtlamaya çalışarak internetle aranızda bir köprü görevi üstlenen proxy sunucularının; güvenlik duvarı ve web filtresi gibi davranabildiğine, hızlı bağlantılar için verileri önbelleğe aldığına, türlerine, artılarına ve eksilerine değindik. Windows proxy ayarı, MacOS proxy ayarı ve Linux proxy ayarı için de izlenmesi gereken adımlardan söz ettik. Dilerseniz Firewall Nedir? ve VPN Nedir? adlı yazılarımızdan web gizliliğine ve güvenliğine dair kapsamlı bilgiler edinebilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bunlar da İlginizi Çekebilir
Devamı
PHP Nedir?
Web’deki en büyük blog sisteminin (WordPress) çekirdeğini oluşturacak kadar güçlü, en büyük sosyal ağı (Facebook) çalıştıracak kadar derin bir programlama dili: PHP!
Devamı
Plesk Obsidian ile Gelen Yenilikler
Gerçekte oniks kristali, obsidyene göre çok daha yoğun ve ağır olduğundan; Plesk'in daha hafif ve daha hızlı olan yeni versiyonuna Obsidian adını vermesi anlamlı, değil mi?